Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu kỹ: chữ Hán Việt - Hán Nôm có phải là của người Hán - Hoa - Tàu, hay không?
Dạo này thấy nhiều anh em hay quở trách và bắt bẻ: "nào là Tổ tiên, Từ đường... toàn tiếng Hán Việt - Hán Nôm mà bày đặt nói người miền Nam xưa dùng chữ của người Việt!"
Nghe sơ qua thì cũng khá "chắc cú", nhưng để tui giải mã cái sự "mượn mà không hòa tan" của ông bà người Việt mình nghen:
Tiếng Việt mình 60-70% có ngữ nghĩa (xin nhấn mạnh: ngữ nghĩa) tương đồng với nhiều khái niệm bên chữ Hán Tàu, còn trong văn nói thì ít hơn nữa. Nếu kết luận "xài chữ Hán Việt là mất chất Việt" thì chắc cả dân tộc Việt Nam... nghỉ nói chuyện luôn quá!
Cái hay của người Việt (đặc biệt là dân Nam kỳ) là xài chữ “tổ tiên” (Hán Việt - Hán Nôm) cho kính cẩn - nghiêm túc - trang trọng, nhưng hễ vô mâm cơm hoặc bàn nhậu là kêu "ông bà mình" cho bình dân, thân thương, gần gũi. Chữ "Từ đường" chỉ để trong tờ sớ, còn miệng thì nói "về nhà tổ / nhà thờ họ": rất rạch ròi rõ ràng nghen!
Dân miền Nam có nhiều “tuyệt chiêu” biến ngoại ngữ thành tiếng "lóng" rất đặc sắc, thí dụ: xà bần, tào lao, lì xì, xí xóa, xì dầu, thập cẩm, v.v... toàn gốc gác phương xa mà qua tay người Nam kỳ cái là trở thành "mùi đất đai rơm rạ" mộc mạc, rặt chất Nam kỳ và hào sảng phóng khoáng hẳn lên liền.
Nhìn tô hủ tíu (gốc Hoa) nhưng phải chấm với nước mắm (đặc sản Việt Nam) và ăn kèm cả rổ rau sống: là đủ hiểu bản lĩnh "chế biến & nêm nếm" của ông bà mình rồi.
Cái "thuần Việt" của người miền Nam nằm ở chỗ: bình dân hóa. Biến những từ ngữ Hán Tàu thành lời ăn tiếng nói mộc mạc như hột lúa củ khoai hết sức gần gũi của người Việt. Do đó đừng thấy người ta chế biến ngoại ngữ thành tiếng Việt mà cho rằng người ta “mất gốc”!
Hệ thống từ ngữ Hán Việt (chữ xưa: Hán Nôm) tuy có ngữ nghĩa và khái niệm tương tự trong tiếng Hán Tàu cổ đại nhưng thực tế thì được viết và phát âm khác hẳn: bằng chữ Nôm, "Nôm" là cách phát âm chữ "Nam" của người miền Trung - Việt Nam đó nghen).
Thí dụ tiêu biểu: tiếng Hán Tàu có chữ đọc nghe là "xẻo chia / xèo xệ" nhưng tiếng Hán Nôm đọc nghe là "tiểu thơ" (nghe vừa trang nghiêm, vừa... nên thơ). Vậy chữ "tiểu thơ" đó và tất cả chữ Hán Việt - Hán Nôm khác đều có phải là của người Hán - Hoa - Tàu hay không? HOÀN TOÀN KHÔNG!
Nếu muốn ưu tiên phẩm chất bình dân & dễ hiểu thì nên xài chữ thuần Việt. Còn đối với khái niệm nào mà chữ thuần Việt không có hoặc có nhưng quá thô thiển hoặc tục tĩu (thí dụ "xưởng đẻ") thì nên xài chữ Hán Việt - Hán Nôm thay thế để được trang nghiêm đàng hoàng (thí dụ "nhà bảo sanh")…
Tui thách đố bất cứ người Trung Hoa - Hán Tàu nào từ bẩm sinh tới chết hoàn toàn không học mà cũng đọc - viết - hiểu được chữ Hán Việt - Hán Nôm? Nếu có thì tui sẵn sàng... quỳ lạy!
Người Hán - Hoa - Tàu xưa nay không hề đọc “tổ tiên”, “tiểu thơ”; mà đó là cách đọc riêng của người Việt. Người Hán - Hoa - Tàu nhìn chữ viết Hán Nôm cũng… không đọc được, đó là sáng tạo hoàn toàn của người Việt!
Vậy chữ Hán Việt - Hán Nôm có phải là của người Trung Hoa - Hán Tàu không? HOÀN TOÀN KHÔNG!!!
Nhìn ra những xứ khác, cũng có nhiều trường hợp tương tự:
- Anh ngữ mượn khoảng 60% từ chữ Latin & Pháp.
- Nhựt Bổn mượn chữ Hán, tới nay vẫn còn xài chữ tượng hình.
- Hàn Quốc mượn chữ Hán, tới nay vẫn còn xài chữ tượng hình.
Có ai chê tiếng Anh “không thuần Anh” vì xài chữ gốc Pháp & Latin?
Có ai chê Nhựt & Hàn “mất gốc” vì mượn chữ Hán?
Và có ai chê đất nước và người dân Mỹ "không có chất Mỹ" tại vì toàn xài tiếng... Anh?
Người vững mạnh về văn hóa sẽ không sợ vay mượn, chỉ có kẻ yếu mới sợ mất gốc!Người Việt đã:
- Mượn tạm ký tự Hán cổ đại
- Tạo ra âm & chữ Nôm của riêng mình
- Rồi tới thời cận đại thì dựa trên bảng chữ cái A-B-C của phương Tây mà tạo ra Quốc ngữ của mình, và điểm đặc sắc là có thêm nhiều "phụ tùng" (dấu thanh và dấu mũ) thật đặc biệt và hữu dụng...
- Và đặc biệt: nếu đã rành Hán Việt - Hán Nôm rồi mà lại còn rành xài hệ chữ A-B-C nữa thì người Việt mình còn được thêm lợi thế rất lớn: học tiếng Anh nhanh hơn (nhờ khỏi cần phải mò mẫm làm quen mặt chữ cái) và cũng dễ hơn nhiều so với các dân tộc khác vẫn còn xài chữ tượng hình. Và nhờ đã quen với cấu trúc chữ Hán Việt - Hán Nôm (thường có tính từ đặt trước danh từ, thí dụ “bạch hổ”; thuần Việt thì danh từ đặt trước tính từ: cọp trắng), và thật tình cờ: nhiều phần trong tiếng Anh cũng cấu trúc “tính từ đặt trước danh từ” tương tự Hán Việt - Hán Nôm đã quen thuộc (“bạch hổ” = white tiger) cho nên người Việt học và xài tiếng Anh cũng đúng văn phạm hơn so với các dân tộc khác…
Đó không phải lệ thuộc, mà là sáng tạo và phát triển!
Do vậy, người Việt chúng ta hãy cứ mạnh dạn xài chữ Hán Việt - Hán Nôm khi giao tiếp với nhau, chỉ cần đừng xài... sai (thí dụ: bỏ quên hẳn động từ "liên lạc" mà chỉ toàn xài danh từ "liên hệ" là một cách xài sai lâu nay rất thường gặp) và đừng quá lạm dụng khiến thành kiểu cách - làm màu - sáo rỗng, và nhớ để ý lựa chọn xài sao cho thật đúng - dễ hiểu - trang nghiêm - đàng hoàng...
Và đồng thời, quan trọng: người gốc Việt chúng ta nên hiểu đúng và hãnh diện về nguồn gốc thật sự của chữ Hán Việt - Hán Nôm: đó là gia tài tâm huyết và vô cùng quý báu mà tổ tiên của chúng ta đã sáng tạo, truyền lại và trao tặng: xứng đáng được yêu thương, gìn giữ, bảo vệ, và phát huy...
Nguồn: theo FB Andy An Dan
No comments:
Post a Comment