Đọc để hiểu vì sao thế giới ngày nay vẫn còn nợ người đàn ông này một lời xin lỗi.
Khi nhắc đến sự ra đời của thế giới công nghệ số ngày nay, lịch sử không thể không khắc ghi cái tên Alan Turing – người đàn ông sinh ngày 23 tháng 6 năm 1912 tại Luân Đôn, Anh. Ông là người đã thay đổi dòng chảy của nhân loại, nhưng lại phải đánh đổi bằng một cuộc đời đầy rẫy những cô độc, bất hạnh và nước mắt.
Tuổi thơ xa cách và nỗi lo sợ của người mẹ:
Ngay từ khi mới chỉ là một đứa trẻ vài tháng tuổi, cậu bé Alan Turing đã phải nếm trải cuộc sống thiếu vắng hơi ấm trực tiếp của cha mẹ. Do người cha làm công chức tại Ấn Độ thuộc thuộc địa Anh, cha mẹ ông buộc phải gửi Alan và người anh trai John Ferrier Turing (lớn hơn Alan 4 tuổi, sinh năm 1908) ở lại quê nhà nhằm tránh khí hậu khắc nghiệt và bảo đảm việc giáo dục.
Suốt nhiều năm ròng, hai anh em được gửi nuôi tại các gia đình hộ lý tư nhân, chủ yếu là dưới sự chăm sóc của một cặp vợ chồng Đại tá quân đội về hưu. Cha mẹ ông không biến mất hoàn toàn, cứ khoảng vài năm một lần, họ lại được nghỉ phép dài ngày để từ Ấn Độ quay về Anh thăm con, thuê nhà sống chung vài tháng rồi lại phải rời đi. Sự di chuyển qua lại, lúc tụ họp ngắn ngủi rồi lại chia ly này khiến Alan luôn cảm thấy bất an. Đến năm Alan 14 tuổi (năm 1926), người cha mới chính thức từ chức để trở về Anh định cư hẳn.
Sự xa cách kéo dài suốt những năm tháng ấu thơ đã nhào nặn nên một Alan Turing có tính cách vô cùng khép kín, lặng lẽ và lập dị.
Khi Alan bộc lộ thiên tài toán học từ rất sớm—như tự học đọc trong 3 tuần hay tự giải các bài toán hóc búa—phản ứng của người mẹ (bà Sara Turing) không phải là tự hào, mà là lo lắng và kinh sợ. Thời bấy giờ, xã hội Anh coi trọng những quý ông có học vấn cổ điển (như văn học, triết học, tôn giáo) và có tác phong chuẩn mực.
Sự đam mê khoa học, tính cách luộm thuộm và những thí nghiệm hóa học tự chế của Alan bị mẹ ông xem là một "mối hiểm họa". Bà luôn sống trong nỗi sợ hãi tột cùng rằng con trai mình sẽ trở nên quá lập dị, không thể vượt qua các kỳ thi và bị đào thải khỏi hệ thống trường công lập danh giá của Anh.
Sự thiếu thấu hiểu từ người mẹ càng đẩy Alan sâu vào thế giới cô độc của những con số.
Bước ngoặt lớn nhất ở tuổi trẻ của Alan là tình bạn – và cũng là mối tình đầu thầm kín – với người bạn học Christopher Morcom tại trường Sherborne. Christopher là người duy nhất thấu hiểu được trí tuệ của Alan, cùng cậu sẻ chia niềm đam mê khoa học.
Nhưng bi kịch đầu đời ập đến khi Christopher đột ngột qua đời vì bệnh lao. Sự mất mát này đã để lại một vết thương lòng rớm máu suốt đời Alan, nhưng nó cũng trở thành động lực cháy bỏng để ông quyết tâm sống tiếp và hoàn thành những hoài bão khoa học mà cả hai từng mơ ước.
Vị cứu tinh thầm lặng của nhân loại:
Bằng sự kiên trì đến mức cực đoan, ông đã thiết kế thành công máy Bombe – một cỗ máy cơ khí khổng lồ có khả năng bẻ gãy mật mã Enigma chỉ trong vài giờ.
Chiến công thầm lặng này của Alan Turing đã giúp phe Đồng minh biết trước mọi đường đi nước bước của quân Đức. Các nhà sử học ước tính, cỗ máy của Turing đã giúp rút ngắn cuộc chiến tranh ít nhất 2 năm và cứu sống hơn 14 triệu sinh mạng.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành khoa học máy tính và trí tuệ nhân tạo (AI) qua mô hình "Cỗ máy Turing" lý thuyết – mô hình tiền thân định hình nên nguyên lý vận hành của mọi máy tính và điện thoại thông minh ngày nay.
Bi kịch cuối đời và quả táo độc:Cứu sống hàng triệu con người và thay đổi tương lai nhân loại, nhưng Alan Turing lại không thể tự cứu lấy chính mình trước sự định kiến tàn nhẫn của xã hội đương thời.
Năm 1952, ngôi nhà của ông bị trộm. Khi báo cảnh sát, ông thật thà khai báo về mối quan hệ đồng tính của mình (lúc bấy giờ bị coi là tội hình sự tại Anh). Thay vì được bảo vệ, người anh hùng của nước Anh bị đưa ra tòa xét xử.
Bản án đưa ra vô cùng nghiệt ngã: ông phải ngồi tù hoặc chọn "thiến hóa học" bằng cách tiêm hormone estrogen vào cơ thể.
Vì không muốn bỏ dở công việc nghiên cứu, Turing chọn tiêm hormone. Những mũi tiêm độc hại ấy đã tàn phá cơ thể, làm suy sụp hoàn toàn tinh thần của một thiên tài. 
Vào đêm ngày 7 tháng 6 năm 1954, trong căn phòng cô độc tại Wilmslow, Alan Turing đã đi đến quyết định đau lòng. Người ta tìm thấy ông đã qua đời trên giường ngủ, bên cạnh là một quả táo tẩm chất độc xyanua. Ông ra đi lặng lẽ ở tuổi hơn 40, mang theo nỗi đau đớn và sự bất công thấu trời mà thế giới đã áp đặt lên ông.
Nỗi đau của những người ở lại:
Khi Alan Turing bị kết án (1952) và tự sát (1954), cha mẹ ông đều đã già nhưng vẫn còn sống. Người cha, ông Julius Turing, qua đời vài năm sau đó.
Đau lòng nhất là người mẹ, bà Sara Turing. Cả đời từng lo sợ con mình lập dị, nhưng khi Alan qua đời, bà đã suy sụp hoàn toàn và dành phần đời còn lại để bảo vệ danh dự cho con. Bà từ chối tin rằng con mình tự sát mà cho rằng đó là một tai nạn trong lúc làm thí nghiệm hóa học. Bà thậm chí đã tự tay viết và xuất bản một cuốn tiểu sử để ca ngợi thiên tài và tâm hồn trong sạch của con trai mình.
Đối với người anh trai John Turing, lúc này ông đã là một luật sư có tiếng tại Luân Đôn. Khi Alan gặp nạn và bị đưa ra tòa, John đã vô cùng bàng hoàng. Khác với người em thiên tài nhưng vụng về, John là một người thực tế và thấu hiểu luật pháp. Khi biết Alan thật thà tự khai ra xu hướng tính dục với cảnh sát, John vừa thương vừa giận vì hiểu rằng sự ngây thơ của em trai đã tự đưa mình vào bẫy pháp lý tàn nhẫn thời bấy giờ.
Suốt thời gian Alan bị thọ án, John và gia đình luôn là chỗ dựa, cố gắng bảo bọc và chia sẻ áp lực tinh thần với Alan, nhưng sức nặng từ sự kỳ thị của xã hội và tác dụng phụ của thuốc hoán tính đã vượt quá sức chịu đựng của người em trai tội nghiệp.
Di sản bất tử trên chiếc ghế đồng:Nhiều thập kỷ sau ngày ông mất, thế giới mới sực tỉnh và nhận ra họ đã nợ người đàn ông này một lời xin lỗi chân thành nhất. Năm 2013, Nữ hoàng Anh mới chính thức ban lệnh ân xá hoàng gia, trả lại danh dự cho ông.
Phía sau lưng ông, những dòng mật mã Enigma được khắc chìm tinh xảo mang thông điệp: "Người sáng lập Khoa học Máy tính". Chiếc ghế ấy được làm bằng kích thước thật, không đặt trên bệ cao, như một lời mời gọi bất kỳ ai đi ngang qua cũng có thể ngồi xuống cạnh ông, lắng nghe và sưởi ấm cho một linh hồn thiên tài từng phải sống và chết đi trong sự cô độc tột cùng.
@Trương Thị Thu Hằng
(Nghiên cứu tư liệu do AI hỗ trợ)
By Van Hoa
No comments:
Post a Comment