Trong sáu năm, một cánh tay khổng lồ cầm ngọn đuốc đứng lẻ loi giữa thành phố New York. Không có thân tượng, không có vương miện, không có dáng hình người phụ nữ đang hướng mắt ra Đại Tây Dương. Chỉ có một cánh tay bằng đồng cao hàng chục mét, thu hút đám đông hiếu kỳ đến ngắm nhìn mỗi ngày.
Ít ai biết rằng biểu tượng nổi tiếng nhất của nước Mỹ từng suýt không bao giờ được hoàn thành.
Ý tưởng về Tượng Nữ thần Tự do ra đời vào những năm 1860 từ học giả người Pháp Édouard de Laboulaye, người mong muốn một món quà tôn vinh nền dân chủ Hoa Kỳ và tình hữu nghị giữa hai quốc gia. Nhà điêu khắc Frédéric Auguste Bartholdi được giao nhiệm vụ biến ý tưởng ấy thành hiện thực. Ông hình dung một người phụ nữ khoác áo choàng cổ điển, tay phải giơ cao ngọn đuốc của tự do, tay trái cầm tấm bảng khắc ngày Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ: 4 tháng 7 năm 1776.
Việc chế tạo bức tượng khổng lồ được thực hiện tại Paris. Hàng trăm tấm đồng mỏng được gò thủ công bằng kỹ thuật repoussé, trong khi bộ khung kim loại bên trong do kỹ sư Gustave Eiffel thiết kế. Nhiều năm trước khi Tháp Eiffel xuất hiện trên đường chân trời Paris, ông đã giải quyết một bài toán vô cùng phức tạp: làm thế nào để một pho tượng cao gần 46 mét có thể chịu được gió biển mạnh mà vẫn đủ linh hoạt để giãn nở theo nhiệt độ.
Pháp chịu trách nhiệm chế tạo tượng. Hoa Kỳ phải xây dựng bệ đỡ. Chính phần việc tưởng như đơn giản này lại trở thành trở ngại lớn nhất.
Kinh phí cho bệ tượng liên tục thiếu hụt. Quốc hội từ chối cấp ngân sách. Bang New York cũng không mặn mà với dự án. Khi nguồn tiền gần cạn, ban tổ chức quyết định mang cánh tay và ngọn đuốc của bức tượng tới Triển lãm Trăm năm tại Philadelphia năm 1876. Sau đó, bộ phận này được chuyển tới Madison Square Park ở New York như một hiện vật quảng bá gây quỹ.
Du khách trả 50 xu để leo lên cầu thang bên trong ngọn đuốc. Họ được ngắm thành phố từ vị trí mà sau này sẽ trở thành một trong những điểm biểu tượng nhất thế giới. Những tấm ảnh lưu niệm được bán ra, các khoản quyên góp nhỏ được thu nhận từng ngày. Dù vậy, số tiền vẫn không đủ.
Bước ngoặt đến từ Joseph Pulitzer, chủ bút tờ New York World. Ông phát động một chiến dịch vận động quy mô lớn và cam kết đăng tên mọi người đóng góp trên báo, bất kể số tiền ít đến đâu. Lời kêu gọi tạo nên hiệu ứng chưa từng có. Hơn 120.000 người tham gia. Phần lớn là công nhân, người nhập cư, phụ nữ và trẻ em. Nhiều khoản chỉ vài xu nhưng cộng lại đã hoàn thành phần bệ tượng còn dang dở.
Ngày 28 tháng 10 năm 1886, Tượng Nữ thần Tự do chính thức được khánh thành tại đảo Bedloe, nay là Liberty Island. Tổng thống Grover Cleveland chủ trì buổi lễ trước hàng nghìn người. Những tiếng còi tàu vang lên khắp cảng New York khi tấm màn che cuối cùng được kéo xuống.
Tượng Nữ thần Tự do nhanh chóng trở thành hình ảnh đầu tiên mà hàng triệu người nhập cư nhìn thấy khi tàu của họ tiến vào cảng New York.
Đối với nhiều gia đình rời bỏ chiến tranh, đói nghèo và đàn áp ở châu Âu, ngọn đuốc ấy không đơn thuần là một công trình kiến trúc mà là lời hứa về một cuộc đời mới.
Ngày nay, thật khó hình dung rằng biểu tượng của tự do từng tồn tại dưới dạng một cánh tay cô độc trong công viên. Thế nhưng chính câu chuyện ấy cho thấy những công trình vĩ đại nhất đôi khi được xây dựng từ vô số đóng góp nhỏ bé. Hàng nghìn người bình thường đã góp từng đồng xu để nâng đỡ một biểu tượng mà sau gần 140 năm vẫn là một trong những hình ảnh được nhận diện nhiều nhất trên hành tinh.
No comments:
Post a Comment